W Żydowskim Muzeum Galicja w Krakowie otwarto wystawę poświęconą Helenie Rubinstein. Chaja z żydowskiego Kazimierza zbudowała kosmetyczne imperium warte 100 mln dolarów

W Żydowskim Muzeum Galicja w Krakowie otwarto wystawę poświęconą Helenie Rubinstein. Chaja z żydowskiego Kazimierza zbudowała kosmetyczne imperium warte 100 mln dolarów

Monika Klimczak | 26 października 2022 |

Poślubiła gruzińskiego księcia, malował ją Salvador Dali, suknie projektował dla niej Christian Dior. Chaja Rubinstein, znana później jako Helena, była geniuszem biznesu i najbogatszą kobietą swoich czasów. Nie była rozrzutna. Do końca życia zabierała do pracy drugie śniadanie, a na wystawnych przyjęciach podawała polską kiełbasę i wódkę.

Z Krakowa w świat
Helena Rubinstein (1872-1965) przyszła na świat w podkrakowskim Podgórzu jako najstarsza córka w rodzinie drobnego kupca. Miała siedem sióstr. Wkrótce po jej narodzinach Rubinsteinowie przenieśli się do Krakowa i to w dzielnicy żydowskiej na Kazimierzu Helena wychowała się i dorastała. We wspomnieniach twierdziła, że mieszkała w dużej kamienicy przy krakowskim rynku i pochodziła z zamożnej lekarskiej rodziny. Od najmłodszych lat wyróżniała się na tle rówieśników. Najstarsza z rodzeństwa, szybko przejęła obowiązki związane zarówno z opieką nad siostrami, jak i pomocą w prowadzeniu sklepików ojca. Kiedy dowiedziała się, że rodzice chcą ją wydać za sporo od niej starszego wdowca, uciekła do mieszkającej w Wiedniu ciotki. Tam pracowała w sklepie z futrami. W 1896 roku, dzięki pomocy rodziny matki, wyjechała do Australii, gdzie mieszkało jej trzech wujów i kuzynka. Zatrudniła się w sklepie wuja Bernarda, opiekowała dzieckiem kuzynki. W 1903 roku otworzyła w Melbourne swój pierwszy sklep z kosmetykami. Po osiągnięciu sukcesu postanowiła ruszyć na podbój starego kontynentu.  

Helena Rubinstein w Melbourne, pocz. XX wieku, Archives Helena Rubinstein

Cesarzowa piękna
Do wybuchu I wojny światowej Helena Rubinstein była już właścicielką salonów w Londynie i Paryżu. W 1914 roku zatrudniała sto osób, prowadziła pięć salonów w czterech krajach. Cesarzowa piękna, tak nazwał ją Jean Cocteau, ubierała się u Diora i Chanel, kolekcjonowała obrazy wybitnych artystów. Salvador Dali namalował nawet mural w jej salonie. W czasie I wojny światowej Helena Rubinstein postanowiła zdobyć ostatni z wielkich rynków kosmetycznych. W 1915 roku otworzyła pierwszy nowojorski salon i od tego czasu Stany Zjednoczone stały się miejscem jej największych sukcesów.

Salon fryzjerski w głównym nowojorskim kompleksie urodowym Heleny Rubinstein przy Piątej Alei, Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych

Wszystko, co przeżyłam, wielkie i drobne wydarzenia, stresy i napięcia wystarczyłyby do wypełnienia życia co najmniej pół tuzina osób. 

Mężowie i żona
Helena została mężatką w wieku 34 lat. W 1908 roku wyszła za pochodzącego z Krakowa Edwarda Titusa (Artur Ameisen). Urodziła mu dwóch synów. Rozstali się w 1916 roku. Drugiego męża, gruzińskiego księcia, poznała w 1935 r. podczas gry w brydża. Pobrali się trzy lata później. Książę był młodszy od Heleny o 23 lata i uchodził za przystojniaka.  

Helena Rubinstein z synami – Royem i Horacem, Archives Helena Rubinstein

Helena Rubinstein zmarła w 1965 roku, miała 95 lat. Była wówczas uważana za najbogatszą kobietę swoich czasów i jedną z pierwszych, którym udało się to osiągnąć wyłącznie własną pracą. Jej imperium kosmetyczne obejmowało niemal wszystkie kraje świata, a firma warta była około 100 mln dolarów. Posiadała fabryki w Stanach Zjednoczonych, Francji i Niemczech.  

Wystawa „Helena Rubinstein. Pierwsza dama piękna” w Żydowskim Muzeum Galicja pozwala poznać niezwykłe koleje losu tej wybitnej krakowianki. Odwiedzający mogą wczuć się w ducha epoki dzięki materiałom wizualnym, wśród których znajdują się nieznane dotąd szerzej fotografie z krakowskiego okresu życia Rubinstein. Ekspozycję wzbogacają przykłady kosmetyków z różnych dekad. Wisienką na torcie jest elegancka suknia projektu Christiana Diora, uszyta na specjalne zamówienie Heleny Rubinstein w latach 50. Wystawa będzie prezentowana do 16 kwietnia 2023 roku. 

«